Tadeusz Lira-Śliwa - Modlitwa o ocalenie

Tematyczna przeżycia jugosłowiańskiej wojny domowej zdeterminowały twórczość literacką VESNY DENČIĆ. Ta serbska pisarka urodziła się w 1963 roku w Belgradzie, gdzie ukończyła dziennikarstwo na Wydziale Politologii. Jest wszechstronną autorką: pisze wiersze (m.in. haiku), aforyzmy, krótkie opowiadania, szkice literackie, recenzje, komentarze etc. Jej twórczość cieszy się dużym uznaniem u czytelników i krytyków w Serbii i w innych państwach Europy, m.in. w Polsce. Należy dodać, że w 2006 roku w Belgradzie ukazał się dwujęzyczny (serbsko-polski) zbiór aforyzmów i krótkich opowiadań V. Denčić: "Horizonti. Horyzonty" (tłumaczenie: Olga Lalić-Krowicka i Szymon Wróblewski). Książka ta została entuzjastycznie przyjęta przez naszych czytelników i krytyków literackich; w ogólnopolskich czasopismach literackich ukazały się pozytywne recenzje, m.in. w "Akancie".

 

Teraz V. Denčić wydała nowy zbiór wierszy pt. "Podijum. Podium". Jest to serbsko-polski tomik (tłumaczenie O. Lalić-Krowicka, Belgrad 2008). Wiadomo, że twórczość pisarza związana jest w znacznym stopniu z jego biografią. V. Denčić urodziła się, mieszka i pracuje w Belgradzie. To miasto zostało poważnie zniszczone w 1999 roku w wyniku nalotów NATO. "Wieczory zgrozy" odcisnęły trwałe piętno na psychice serbskiej poetki: 

(...)
nie otwieraj drzwi
połknij klucz
abyś nigdy na pole
nie wyszedł. 
("Ocalenie", s. 7) 
 

Świat uległ deformacji... Niebo nad Belgradem nie przypominało "gwiaździstego nieba" Immanuela Kanta. Ten wybitny filozof (1724 - 1804) był autorem zdania: "Niebo gwiaździste nade mną i prawo moralne we mnie". W wierszu pt. "Miłosierny anioł" (s. 53):

 

Gwiaździste niebo trzepocze

rozżarzonymi spojrzeniami
wymazanego lata 
 

W tym utworze dominują niepokojące obrazy poetyckie: 

 

zza zasłony nocy

wyskakują monstra
łamią kończyny
dopiero nadchodzącego maleństwa
kruszą duszę
staruszkom i dzieciom
czyje sny porozsypywano
pomiędzy szlochem
i modlitwą
o ocalenie 
 

można powiedzieć, że omawiany zbiór wierszy jest modlitwą o ocalenie. Ksiądz Józef Tischner pisał w książce pt. "Świat ludzkiej nadziei", że "wiara i nadzieja są dwoma sposobami poszukiwania Boga" (Znak, Kraków 2000, s. 300). Bohaterka wierszy V. Denčić poszukuje Boga. W utworze (bez tytułu, s. 69) czytamy: 

w ręku Katechizm

na wadze modlitwa
w oku płomień
niewypowiedzianego 

 


 

Vesa Denčić, Podijum. Podium, Biblioteka Savremena Književnost; tłum: Olga Lalić-Korwicka; il: Joanna Smola, Wydawnictwo "Alma", Belgrad 2008, ss. 82.