Lechosław Trubicki - Arcydzieło – co to takiego?

Spróbujmy w sposób skondensowany i ogólny odpowiedzieć na tytułowe pytanie, z pozoru banalne, ale czy też zawsze wiemy, co to określenie znaczy?
Zabawmy się zatem w filozofowanie na temat przytoczonego wyżej zagadnienia. Zajmijmy się tutaj pojęciem arcydzieła z zakresu epiki.
Określenie samego pojęcia jest ogólnie znane, zarówno w powszechnym obiegu, jak i w wersji oficjalnej – słownikowej. Oznacza ono dzieło wyróżniające się doskonałością, wybitne, znakomite. Zastanówmy się jednak, jakie zasady powinny być spełnione, by konkretną powieść określić mianem arcydzieła. Powinna tu zostać zachowana spójność jakości, zarówno formy jak i treści. Dzieło wybitne, znakomite to takie, któremu nie powinniśmy nic pod tym względem zarzucić. Oczywiście treści i formy nie są stałe, raz określone – zmieniają się w czasie w zależności od określonej epoki, jak i indywidualnego charakteru twórczości autorów. Jeżeli chodzi o formę, dzieło wybitne, co zrozumiałe, powinno się wyróżniać pięknym językiem, którego zasady są określone przez kryteria dobrego stylu.
Jak już wyżej wspomniano, oblicza takiego dzieła mogą się zmieniać w zależności od epoki, czasu historycznego i specyficzności ich autorów, dodajmy też, że również osobliwych cech ich narodowości. Jednak zasadnicze kryteria powinny być stałe, odpowiadające wyrobionemu estetycznie czytelnikowi. Zależnie od przedstawianych  treści takie utwory powinny wyróżniać się całościowo. Zawierać prawdy ogólne, aktualne z uwzględnieniem prawdopodobnej postawy człowieka w przedstawionych sytuacjach i okolicznościach. Ich immanentną cechą powinien być dialog zgodny z rzeczywistością, odpowiadający ukazywanej sytuacji i określonym ludziom. Również akcja, a więc wszystkie wątki, należałoby przyjąć, także powinny być realne, czyli zachowujące zasadę możliwości zaistnienia, a tym samym logiczną kontynuację opisywanych zdarzeń.
 Fabuła też nie może być banalna, a skonstruowana tak, aby jej rozwój intrygował, interesował, zaciekawiał czytelnika. Jeszcze inną cechą jest konieczność oddania specyficznego klimatu opisywanego okresu. Służy temu opis obyczajów, wzorów postępowania i cech poszczególnych bohaterów. Istnieje wobec tego również duża różnorodność scharakteryzowanych postaw, a zadaniem autora jest umiejętne ich przedstawienie.
Reasumując niniejsze wywody, można zatem dojść do wniosku, że dzieła wybitne, arcydzieła, to te spełniające przytoczone warunki, które decydują o przetrwaniu próby czasu.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież