Jerzy Grupiński - Piórem rybaka (aforyzmy, gnomy, sentencje)

Po wydanych w roku 2016 wierszach pt. „Wiatr z Wieczernika”, które można by określić mianem tekstów religijnych, mistycznych, Robert Paweł Kamin wraca do swej ulubionej formy aforyzmu. Mam na myśli „Perełki życia” zbiór aforystyczny, który w 2014 r ukazał się (tak jak wszystkie ostatnie książki tego autora) w Wydawnictwie „Petrus”. Zapamiętałem z tego tomu:

Czasami człowiek żeni się, żeby mieć szwagra,
Są ojcowie i sprawcy biologiczni.

„Złote myśli” rekomenduje wydawca na okładce książki: „Aforyzmy zawarte w książce prowadzą czytelnika w świat bogatej i duchowej głębi. Autor, trafnymi sformułowaniami pomaga w poszukiwaniu szczęścia, które od wieków wpisane jest w ludzką naturę. „Złote myśli” Roberta Pawła Kamina (prawnika i poety), są jak owoce z tajemniczego drzewa życia; pozwolą znaleźć szczęście oraz być dobrym i szlachetnym człowiekiem”.

I trudno tej rekomendacji nie podzielać, bowiem przesłanie moralne, chęć naprawy człowieka i świata towarzyszy całej drodze pisarskiej poety znad morza, rybaka, ministranta, mistrza walk wschodnich, by wymienić tylko te kolory osobowości Roberta Pawła Kamina. Nie zawsze zgadzamy się z naukami „Złotych myśli”:

Odchodząc od męża lub żony, odchodzi się od Boga
Świat jest doskonały i samowystarczalny, dlatego nie można naruszać jego logiki i praw.
Kłócą się tylko ci, którzy nie mają pokoju Pańskiego w sercach.
Kto za życia śpiewa w chórach kościelnych, ten po śmierci będzie śpiewał w chórach anielskich.
Największa tragedia dla mężczyzny byłaby wtedy, gdyby jego samochód napędzany był alkoholem.
Pięćdziesięciolecie pożycia jest słodsze niż miesiąc miodowy.
Kobieta jest chlubą Boga.
Inteligencja jest zaraźliwa.

To swoiste itinerarium, przewodnik „duszny”, jak by napisał Mikołaj Rej, ułożony w formę pouczania, moralnej wskazówki, składa się głównie więc z aforyzmów. Bliskie temu zapisowi są i inne sposoby pouczenia: gnoma, maksyma, sentencja. I trudno orzec, które z nich przypisać formie uprawianej przez Roberta Pawła Kamina.

Życie to zalążek wieczności.
Pan Bóg nie pije więc wie co robi.
Doświadczenie Nieba poucza nas, że Bóg nigdy nie opuszcza ludzi prawych.
Tematem książki bywa też i sam proces twórczy, pisanie...
Pisanie aforyzmów to jedyny sposób na to, żeby filozof utrzymał się przy życiu.
Podczas pisania wierszy trzeba mieć zaufanie do słów, które podsyła Bóg.
 Skoro każdy kwant ma coś w rodzaju pamięci, to znaczy, że wszystko ma charakter duchowy.
Energia to tchnienie Boga.
Nie tylko do pisania, ale i do czytania wierszy potrzebne jest natchnienie.
Czas wypowiada człowiekowi wojnę, a Bóg daje mu tarczę.

Czytelnik „Złotych myśli” wertując tom aforyzmów, gotów wypomnieć autorowi: wiem... znam... pamiętam... Takie jest jednak przesłanie tej książki: przypomnieć, zapamiętać, naznaczyć, naprawić... Tradycja aforyzmu ma swoją wielowiekową pamięć, linie problemów i tematów. Robert Paweł Kamin czuje się ich spadkobiercą. Pisali aforyzmy przecież m.in. Wolter, Pascal, Goethe... Spośród polskich pisarzy m.in. Irzykowski, Lec... Nie brak w „Złotych myślach” też i praw nauki.

Skoro instynkt „to zachowana w podświadomości pamięć nawyków przodków”, przekazywana z pokolenia na pokolenie, to jest to dowód na to, że istoty żywe posiadają duszę z wiedzą aprioryczną.

Twórczość autora „Aforyzmów” obejmuje różne dziedziny i strony ludzkiej egzystencji przyziemnej i metafizycznych tęsknot. Są tu: etos pracy, rodzina, wspólnota religijna, sytuacje – spoiwa społeczne, swoista teologia... Także serio i mniej poważnie zapisane porady towarzyskie i seksualne, z cyklu „niezbędnik mężczyzny” czy „sposób obsługi kobiety”. Forma częstokroć odbiega od aforyzmu czy sentencji. Czytamy więc i anegdoty, zwarcie skreślone sytuacje, dowcipne paradoksy i obiegowe, przywołane przez autora powiedzonka. Całość, na szczęście, podana z poczuciem humoru, dystansu... Zachowuje jednak linię autorskiego programu – moralnego pouczenia, naprawy człowieka – założenia, obecnego w całej twórczości poetyckiej Roberta Pawła Kamina.

 


 

 Robert Paweł Kamin, Złote myśli, Wydawnictwo Petrus, Kraków 2018.